post-single.php

Scholen betalen onnodig hoge energierekening

De energierekening van schoolgebouwen is in veel gevallen schrikbarend hoog en scholen betalen daardoor vaak veel meer voor energie dan de vergoeding die zij daarvoor ontvangen. De rekening wordt dan betaald met geld dat eigenlijk is bestemd voor de uitvoering van de primaire onderwijstaken. En dat is wrang. Zeker gezien het gegeven dat het onderwijs zeer spaarzaam om moet gaan met de budgetten, terwijl de mogelijkheden om te besparen op de energierekening voor het oprapen liggen. Aan krappe onderwijsbudgetten kunnen we niets doen, maar het schoolbestuur kan wel zelf besluiten om eenvoudige besparingen niet te laten liggen en energiekosten te verlagen.

 

De Rijksdienst voor Ondernemend Nederland publiceerde eerder dit jaar de nieuwe ‘Leidraad verduurzamen van schoolgebouwen voor basisonderwijs‘. In de leidraad geeft RVO een overzicht van de stand van zaken op het gebied van energie-efficiëntie in de ruim 7000 gebouwen in Nederland. Het energieverbruik is hoog en in veel gevallen betalen scholen meer dan zij daarvoor als vergoeding ontvangen. De RVO schrijft hierover: ‘Als een dergelijk schoolgebouw nog tien, twintig of misschien wel dertig jaar geëxploiteerd gaat worden, moet over die periode een flink bedrag aangevuld worden op de post energiekosten. In veel van die gevallen is het waarschijnlijk zeer zinvol om zo snel mogelijk energiebesparende maatregelen te treffen.’

In onderstaande afbeeldingen zijn de werkelijke kosten van enkele scholen in een bepaalde gemeente vergeleken met de vergoeding voor gas en elektriciteit. (Bron ‘Leidraad verduurzamen van schoolgebouwen voor basisonderwijs’)

 

 

Het onderzoek van RVO geeft aan dat het er slecht voor staat met de gebouwvoorraad in het onderwijs:

  • Ruim 40 procent van bestaande gebouwen zijn slecht geïsoleerd (dak, gevel, vloer)
  • Bij meer dan 30 procent van de gevallen is nog enkel glas aanwezig
  • Ruim 60 procent beschikt over oude, energieslurpende TL verlichting (dus geen HF T5 of LED)
  • Bij 90 procent wordt via mechanische ventilatie warme binnenlucht afgevoerd naar buiten
  • Bij de helft van de scholen is sprake van tocht
  • 80 procent van de scholen kent situaties van hoge concentraties CO2, van 1200 ppm en meer

 

Doordecentralisatie

Tot voor kort waren de schoolgebouwen in het basisonderwijs de verantwoordelijkheid van de gemeenten, voor onderhoud aan de ‘schil’ en van de gebouwgebonden installaties. Op dit moment wordt deze verantwoordelijkheid overgedragen aan de schoolbesturen, de zogenoemde doordecentralisatie. Veel schoolbesturen hebben massaal te maken met een erfenis van achterstallig onderhoud, totaal afgeschreven installaties en een veel te hoge energierekening, zo lijkt het nu, gegeven de cijfers uit de leidraad van RVO. Dat lijkt slecht nieuws, maar door deze aanpassing beschikken de schoolbesturen nu wel zelf over de financiële middelen om maatregelen te nemen en de prioriteiten te bepalen. En dat is goed nieuws, want eerder onderzoek van Stratus geeft aan dat (energie)kosten besparing een belangrijke reden is voor meer dan 80% van de scholen om hun onderwijsgebouwen te verduurzamen. En daarmee zijn de belangen om de bestaande schoolgebouwen energie zuiniger te maken en te verduurzamen in een hand gekomen. Immers, de school profiteert nu zelf van de investeringen om energie te besparen en/of de omstandigheden te verbeteren.

Redenen om te verduurzamen

Meer dan 80% van de onderwijsinstellingen verduurzaamt dus het schoolgebouw vanwege de (energie) kostenbesparing. Een tweede zeer belangrijke reden is een gezond binnenklimaat/Arbo. Dit zijn twee aspecten die direct invloed uitoefenen op de kwaliteit van het onderwijs en dus van grote waarde zijn voor de school. Veder begint het ook in het onderwijs duidelijk te worden dat duurzaamheid niet slechts een hype is, het besef dat het noodzakelijk is, wordt steeds sterker en stimuleert onderwijsinstellingen om het een plek te geven in hun maatschappelijke rol.

Andere redenen om onderwijsgebouwen te verduurzamen zijn onder andere de volgende:

  • Zorgen voor een gezond werk/leerklimaat voor leerlingen en docenten
  • Minimaliseren van de kosten gedurende de exploitatieperiode van de school
  • Voldoen aan (minimale) eisen vanuit wet- en regelgeving
  • Aandacht besteden aan het aspect/thema duurzaamheid in het onderwijs en duurzaamheid zichtbaar maken in en rond het schoolgebouw
  • Leveren van een maatschappelijk bijdrage aan een duurzame wereld zodat de aarde ook leefbaar is voor alle volgende generaties (er wordt verantwoord omgegaan met de gelimiteerde beschikbaarheid van grondstoffen en de milieuvervuiling)

Het betreft onderzoeksgegevens uit 2011, echter de kosten van energie, de beschikbare financiële middelen en het maatschappelijk besef zijn anno 2015 niet dusdanig gewijzigd dat de motieven vandaag minder geldig zijn.

Eenvoudige stappen zetten om te verduurzamen

Maatregelen om energie te besparen en de eerste stappen te zetten om het schoolgebouwgebouw te verduurzamen hoeven niet altijd ingrijpend te zijn. Er is geen grote renovatie nodig om gewoon aan de slag te gaan. Ook is het een misverstand dat de maatregelen altijd gepaard moeten gaan met een ingepland moment uit de Meer jaren Onderhoud Planning (MJOP). De besluitvorming wordt vaak gedreven door de beschikking over extra financiële middelen. En dat hoeft vandaag de dag niet meer. Uw eerste besparingen kunt u eenvoudig realiseren door goede afspraken te maken met uw (installatie) onderhoudsbedrijven. Vaak levert het beter inregelen van de installaties al snel structureel 15% besparing of meer op.

Daarnaast worden er ook steeds meer complete diensten aangeboden waarbij de school niet eens meer zelf hoeft te investeren. Goedkoper Licht[1] is een van die diensten. Zij bieden een volledige verlichtingsservice waardoor de school de beschikking krijgt over duurzame en energiebesparende LED verlichting. Zij zorgen voor de inventarisatie van het bestaande verlichtingsplan, de realisatie, financiering en het onderhoud van de nieuwe verlichting gedurende 5 jaar. De energienota van een gemiddelde school wordt voor circa 50% bepaald door de verlichting. Door het vervangen van de oude, energieslurpende TL verlichting kan hierop maar liefst tot 65% worden bespaard. Zo slaat de school drie vliegen in een klap. De energierekening wordt structureel aanzienlijk verlaagd, het draagt bij aan gezondere en duurzame klaslokalen en de school wordt 5 jaar lang ontzorgt tegen een vaste vergoeding. De kosten voor de lichtservice worden gedragen uit de besparing op de energienota. Na 5 jaar wordt de verlichting eigendom van de school en behoudt de school de volledige besparing. Gedurende deze 5 jaar kost het niets meer dan anders, de school hoeft niet zelf te investeren en de school behoudt de mogelijkheid om eventueel gereserveerde financiële middelen op andere plekken in te zetten.

 

Dit is een artikel van eMGi Design Management. eMGi richt zich op de realisatie van aantoonbare gebouwverbeteringen vanuit het perspectief van de gebruiker en de primaire functie van het gebouw.

[1] Goedkoper Licht is ‘Voordeel Partner’ van AVS en ‘Ledenvoordeel Partner’ van de profielorganisaties en tevens aangesloten bij het platform Energie voor Scholen om een bijdrage te leveren aan minimaal 20% energiebesparing in bestaande onderwijsgebouwen in 2020.